Hava Filtresi Değişimi ve Ne İşe Yarar

Günümüzde bir çok otomobil kullanıcısının sadece periyodik bakımlar esnasında adını duyduğu ve aslında çok da üzerinde durmadığı hava filtreleri aslında araçlarımızın en hayati parçalarından birisidir. Kalitesiz yada kirlenmiş bir hava filtresinin olumsuz yanlarına gelmeden önce motorun çalışma prensibi üzerindeki etkisinden bahsedelim. 1980'li yıllardan beri çoğu otomobil motoru, günümüde ise tamamı ECU adı verilen elektronik bir kontrol ünitesi tarafından yönetilmektedir. ECU'nun bir çok görevi olmasına rağmen bu yazımızda, hava filtresi ile bağlantılı olduğu nokta olan Hava-Yakıt karışımı konusu üzerinde duracağız.

ECU silindirlerin içini anlık olarak ne kadar yakıt göndermesi gerektiğini kendisine bağlı bir çok sensör ile hesaplamaktadır. Lambda, MAP, MAF gibi bir çok sensör ölçtüğü değerleri ECU'ya gönderir, ECU ise belirli bir algoritma hesabı sonucu enjektörlere kumanda ederek yanma için gerekli olan yakıtı silindirlere göndermiş olur. Ölçülen değerlerden birisi motorun içine ne kadar hava girdiğinidir. Bu değer MAP (manifold absolute pressure) emme manifoldundaki anlık mutlak basınç, MAF (mass air flow) havanın debisi yani kütle olarak miktarını ölçerek hesaplanır. Silindirlere giren havanın miktarı ise gaz pedalı aracılığıyla kullanıcıya bağlıdır. Bir çok otomobil kullanıcısı gaz pedalına bastığı zaman aslında motora gidecek yakıtın miktarına kumanda ettiğini düşünür ancak asıl kumanda edilen motorun içine ne kadar hava gittiğidir. Yaygın olarak kullanılan gaz kelebeği-MAF (debimetre) ikilisi ile çalışan otomobilleri ele alacak olursak. Kullanıcı gaz pedalına bastıkça emme manifoldu ağzındaki bir kelebeğin açıklık miktarı artar, bu açıklık büyüdükçe motora giden hava miktarıda artar. Bu giren hava miktarını ölçen MAF sensörü, ECU'ya gerekli bilgiyi gönderir ve ECU'da giren havaya göre yakıtın miktarını ayarlar. Kısaca özetlemek gerekirse vücudumuzun işleyişine benzetebiliriz. Daha hızlı koşmak için, yada daha ağır işleri yapmak için daha sık ve çok nefes almak zorundayız.

Hava filtresine değinecek olursak, asıl görevinin motorun içine gidecek havanın içindeki yabancı partikül benzeri maddeleri süzmek olduğunu söyleyebiliriz. Bu süzme işlemi esnasında hava filtresinin gözenek yapısının, havayı emdiği noktanın çok önemli olduğu çok açıktır. Bu süzme işlemini üretim kalitesi düşük filtrelerde bir noktaya kadar yerine getirmektedirler. Fakat yukarıda anlatılanlar ışığında değerlendirecek olursak hava filtresinin asıl fonksiyonu, yabancı partikülleri ayırdığı halde motorun içine ne kadar hava gönderebildiği ile alakalıdır. Kaliteli bir filtrenin önemi işte bu noktada devreye girmektedir. Gözenek yapısı ve üretilen materyali yabancı partikülleri süzmeli ancak asla giren hava miktarına bir engel teşkil etmemelidir. Yine aynı şekilde kirli ve gözenekleri tıkanmış bir filtre de havayı hala süzebilecek yapıda olmasına rağmen havanın önünde bir engel teşkil edecektir. Çünkü gözenekler artık, toz ve psilikler tarafından kapanmış olacaktır. Kalitesiz yada kirli hava filtresi ile kullanılan bir aracı ağzı kapalı olarak koşmaya zorlanan bir koşucuya benzetebiliriz. Tahmin etmenin zor olmayacağı üzere araçlarımızda bu durumu yorumlarsak, sonuç düşük performans ve yüksek yakıt tüketimi olacaktır. Çoğu kullanıcı fark etmese bile aslında hava filtresi satın alırken ucuz olduğu için kalitesiz filtreyi tercih ederek aradaki fiyat farkının çok daha fazlasını kısa sürede yakıta vermiş olacaktır. Yine ayın şekilde kirli ve geçirgenlik özelliğini kaybetmiş filtre ile kullanılan araçlarda da yakıt artışı ve performans kaybı mutlaka gözlenecektir.